Antarktika Skiednis | Sjoch ek | Boarnen, noaten en referinsjes Navigaasjemenu
AntarktikaWrâlddiel
wrâlddielsúdpoalSúdlike OseaanGrutte OseaanYndyske Oseaanoanspraak makke op parten fan AntarktikaAntarktysk Ferdrach1820kontinintRusFabian von BellingshausenBritEdward BransfieldAmerikaanNathaniel Palmer18971899BelgyskeAdrien de GerlacheBelgica14 desimber1911NoarRoald AmundsenSúdpoalRobert Scott1912luitenant-op-see 1e klasse
Antarktika
Jump to navigation
Jump to search
Wrâldkaart mei it plak fan Antarktika
Satellytfoto fan Antarktika
Antarktika is in wrâlddiel rûn de súdpoal fan de ierde, mei der omhinne de Súdlike Oseaan of Antarktyske Oseaan. Dy oseaan rint oer yn de Grutte Oseaan en de Yndyske Oseaan, wêrby de grins tsjintwurdich fêststeld is as de 60e breedtegraad.
Op Antarktika lizze gjin lannen, wol binne der in tal lannen dy't der ûndersyk dogge. De measte dêrfan hawwe dêrta ûndersykstasjons op Antartika. Nederlân is in útsûndering om't it al ûndersyk docht mar gjin eigen stasjon yn it gebiet boud hat.
Ferskate lannen hawwe oanspraak makke op parten fan Antarktika. Sokke gebietsoanspraken genietsje ynternasjonaal gjin erkenning en troch it Antarktysk Ferdrach wurde se bekrêftige noch ûntstriden. Op kaarten wurde se lykwols gauris oanjûn om't der oars sa'n grut wyt plak op 'e kaart komt.
| Steat | Gebiet | Kleemgrinsen | Sûnt |
|---|---|---|---|
 Argentynje | Argentynsk Antarktika | 25°W oant 74°W | 1943 |
 Austraalje | Australysk Antarktysk Territoarium | 160°E oant 142°2′W en 136°11′W oant 44°38′E | 1933 |
 Brazylje | Brazyljaansk Antarktika | 28°W oant 53°W | 1986 |
 Frankryk | Adelylân | 142°2′E oant 136°11′E | 1924 |
 Grut-Brittanje | Britske Antarktyske en Súdlike Territoaria | 20°W oant 80°W | 1908 |
 Noarwegen | Keninginnne Maudlân | 44°38′E oant 20°W | 1939 |
Peter I-Eilân | 68°50′S 90°35′W | 1929 | |
 Nij-Seelân | Ross-ôfhinklikheidsgebiet | 150°W oant 160°E | 1923 |
 Sily | Sileensk Antarktika | 53°W oant 90°W | 1940 |
| Net kleemd | 90°W oant 150°W |
Dútslân hie tusken 1939 en 1945 ek in gebietsoanspraak op Antarktika, mei de namme Nij-Swaben. It lei tusken 20°E to 10°W, en wie de oernommen Noarske gebietsoanspraak .
Súd-Afrika hie tusken 1963 en 1994 ek in gebietsoanspraak op Antarktika.
Skiednis |
Kaart van Antarctica uit 1912
Der bestiene al iuwen fermoedens oer in bestean fan in súdlik kontinint, mar earst yn 1820 waard Antarktika echt "ûntdutsen". Ein jannewaris fan dat jier berikten trije ekspedysjes koart efterelkoar it kontinint: de Rus Fabian von Bellingshausen, de Brit Edward Bransfield en de Amerikaan Nathaniel Palmer.
Tusken 1897 en 1899 waard foar it earst (twongen) oerwintere op Antarktika ûnder de Belgyske ekspedysje laat troch Adrien de Gerlache mei it skip de Belgica.
Op 14 desimber 1911 berikte de Noar Roald Amundsen as earste de Súdpoal.
Ek yn 1911/1912 besocht in Britske eksepysje ûnder Robert Scott de Súdpoal te berikken. Dat slagge mei muoite yn 1912, mar alle dielnimmers oan de ekspedysje ferlearen it libben op de weromreis.
Yn desimber 1963 berikte G.M.A. Brummer, luitenant-op-see 1e klasse, as earste Nederlanner de Súdpoal. Hy wie de navigator fan in Amerikaansk fleantúch dy't as ofsier taheakke wie oan de Amerikaanse Taskforce 43. Dy ferkende Antarktika mei help fan de iisbrekker USS Glacier.[1]
Sjoch ek |
- Terra Australis
Boarnen, noaten en referinsjes
Boarnen, noaten en/as referinsjes: |
|
Kategoryen:
- Antarktika
- Wrâlddiel
(window.RLQ=window.RLQ||[]).push(function()mw.config.set("wgPageParseReport":"limitreport":"cputime":"0.048","walltime":"0.069","ppvisitednodes":"value":90,"limit":1000000,"ppgeneratednodes":"value":0,"limit":1500000,"postexpandincludesize":"value":356,"limit":2097152,"templateargumentsize":"value":38,"limit":2097152,"expansiondepth":"value":3,"limit":40,"expensivefunctioncount":"value":0,"limit":500,"unstrip-depth":"value":0,"limit":20,"unstrip-size":"value":275,"limit":5000000,"entityaccesscount":"value":0,"limit":400,"timingprofile":["100.00% 3.656 1 Berjocht:Boarnen","100.00% 3.656 1 -total"],"cachereport":"origin":"mw1267","timestamp":"20190328104836","ttl":2592000,"transientcontent":false););"@context":"https://schema.org","@type":"Article","name":"Antarktika","url":"https://fy.wikipedia.org/wiki/Antarktika","sameAs":"http://www.wikidata.org/entity/Q51","mainEntity":"http://www.wikidata.org/entity/Q51","author":"@type":"Organization","name":"Contributors to Wikimedia projects","publisher":"@type":"Organization","name":"Wikimedia Foundation, Inc.","logo":"@type":"ImageObject","url":"https://www.wikimedia.org/static/images/wmf-hor-googpub.png","datePublished":"2007-03-28T18:46:49Z","dateModified":"2016-10-07T16:08:56Z","image":"https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/4/48/LocationAntarctica.png"(window.RLQ=window.RLQ||[]).push(function()mw.config.set("wgBackendResponseTime":163,"wgHostname":"mw1240"););
